Celem niniejszego opracowania jest przedstawienie analizy prawnej dotyczącej potencjalnych naruszeń obowiązków publicznych w zakresie zapewnienia bezpieczeństwa wody przeznaczonej do spożycia przez ludzi, a także ocena, czy dostępne informacje w Prokuraturze Rejonowej w Grodzisku Maz. i Sądzie Okręgowym w Warszawie, i relacje mieszkańców mogą wskazywać na konieczność podjęcia czynności sprawdzających przez organy ścigania z urzędu poza obszarem Mazowsza i otuliny, obwarzanka województw sąsiednich. Opracowanie opiera się na analizie dyskursu publicznego, w tym licznych wypowiedzi mieszkańców publikowanych w mediach społecznościowych, komentarzach pod artykułami lokalnych portali oraz w korespondencji kierowanej do instytucji publicznych. Wypowiedzi te wskazują na występowanie poważnego kryzysu zaufania społecznego wobec lokalnych instytucji odpowiedzialnych za bezpieczeństwo wody, w szczególności wobec organów samorządowych, przedsiębiorstw wodociągowych oraz organów Państwowej Inspekcji Sanitarnej. W latach 2011-2014 i 2024 – 2026 w przestrzeni publicznej pojawiały się liczne informacje dotyczące skażenia wód podziemnych w rejonie ul. Królewskiej w Milanówku związkami chlorowcopochodnymi, w tym chlorkiem winylu, substancją o potwierdzonym działaniu rakotwórczym. Raport Państwowego Instytutu Geologicznego – Państwowego Instytutu Badawczego z 2024 roku potwierdził istnienie ogniska zanieczyszczenia wód podziemnych na obszarze obu gmin. Scenariusz przemieszczania się pod ziemią zanieczyszczeń potrwa około 70 lat i prawdopodobnie dotrze do gminy Brwinów. Najlepiej to udowadnia pismo PIG-PIB z dnia 05-04-2024 roku i wcześniejsze doręczone Starości Grodziskiemu Markowi Wieżbickiemu (był czas, że nazywał się Wierzbicki). Informacja ta stała się podstawą obaw mieszkańców, że zanieczyszczenia mogą przedostawać się do pokładów wodonośnych Czwartorzędu wykorzystywanych przez studnie gospodarskie, studnie zakładowe i wodociągi publiczne. W odpowiedzi na te obawy lokalne instytucje – w tym Wodociągi Gminne Milanówka i Grodziska Maz. oraz Powiatowa Stacja Sanitarno-Epidemiologiczna w Grodzisku Maz. – publikowały komunikaty zapewniające, że woda z wodociągów spełnia wymagania określone w rozporządzeniu Ministra Zdrowia w sprawie jakości wody przeznaczonej do spożycia przez ludzi. Co innego mnie doręczono w trybie udostępnienia informacji publicznej. Jednocześnie w przestrzeni publicznej utrzymywała się intensywna krytyka ze strony mieszkańców, którzy wskazywali na brak transparentności, opóźnienia w informowaniu o zagrożeniach oraz niewystarczające działania prewencyjne. Gmina Grodzisk Maz. dysponuje zaledwie 3 cysternami do transportu wody pitnej na 50 tysięcy mieszkańców. W świetle obowiązujących przepisów prawa kluczowe znaczenie mają: ustawa Prawo wodne, ustawa o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków, ustawa o Państwowej Inspekcji Sanitarnej, rozporządzenie Ministra Zdrowia dotyczące jakości wody oraz przepisy Kodeksu karnego i Kodeksu postępowania karnego. Zgodnie z art. 304 § 2 k.p.k. instytucje państwowe i samorządowe, które w związku ze swoją działalnością powzięły informację o możliwości popełnienia przestępstwa ściganego z urzędu, mają prawny obowiązek niezwłocznego zawiadomienia prokuratury lub policji. W kontekście skażenia wód podziemnych substancjami rakotwórczymi potencjalnie relewantne mogą być przepisy art. 160 k.k. (narażenie na niebezpieczeństwo utraty życia albo ciężkiego uszczerbku na zdrowiu), art. 165 k.k. (sprowadzenie niebezpieczeństwa dla życia lub zdrowia wielu osób, w tym poprzez skażenie wody), art. 231 k.k. (niedopełnienie obowiązków przez funkcjonariusza publicznego) oraz art. 182 k.k. (zanieczyszczenie środowiska). Obowiązywanie tych przepisów od dawna wymaga ustalenia, czy doszło do zaniechania obowiązków ustawowych, zatajenia informacji, braku reakcji na zagrożenie lub niewłaściwego nadzoru nad jakością wody. W analizowanym okresie w mediach społecznościowych pojawiały się liczne wypowiedzi mieszkańców wskazujące na podejrzenia, że lokalne instytucje mogły nie realizować w pełni obowiązków wynikających z prawa, w szczególności w zakresie informowania o zagrożeniach oraz zapewnienia pełnej transparentności wyników badań. Wypowiedzi te, choć emocjonalne, stanowią istotny materiał dowodowy w zakresie społecznej percepcji działań instytucji publicznych. W wielu przypadkach mieszkańcy powoływali się na art. 304 k.p.k., wskazując, że ich zdaniem istnieją podstawy do zawiadomienia organów ścigania o możliwości popełnienia przestępstwa. Wskazywano również na potencjalne naruszenia obowiązków wynikających z ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę, która nakłada na przedsiębiorstwa wodociągowe obowiązek zapewnienia jakości wody zgodnej z normami oraz obowiązek niezwłocznego informowania odbiorców o wszelkich zagrożeniach. Niniejsze opracowanie nie przesądza o winie jakiejkolwiek osoby ani instytucji. Jego celem jest wskazanie, że skala społecznych wątpliwości, intensywność dyskursu publicznego oraz powaga potencjalnych zagrożeń zdrowotnych uzasadniają potrzebę przeprowadzenia niezależnej, obiektywnej i pełnej weryfikacji działań instytucji odpowiedzialnych za bezpieczeństwo wody. W świetle obowiązujących przepisów prawa oraz obowiązku działania organów ścigania przestępstw z urzędu w przypadku podejrzenia przestępstwa, przedstawione okoliczności mogą stanowić podstawę do podjęcia czynności sprawdzających, mających na celu ustalenie, czy doszło do naruszenia obowiązków ustawowych, a jeśli tak – przez jakie podmioty i w jakim zakresie. Bibliografia: Państwowy Instytut Geologiczny – Państwowy Instytut Badawczy, Raport z badań wykonanych w celu identyfikacji ogniska zanieczyszczenia wód podziemnych związkami chlorowcopochodnymi w gminach Grodzisk Mazowiecki i Milanówek, Warszawa 2024. Kodeks karny. Kodeks postępowania karnego. Prawo wodne. Ustawa o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków. Rozporządzenie Ministra Zdrowia w sprawie jakości wody przeznaczonej do spożycia przez ludzi. Komentarze mieszkańców publikowane w latach 2021–2024 w mediach społecznościowych oraz pod artykułami lokalnych portali informacyjnych.
Materiał dowodowy doręczony do Prokuratury Rejonowej w Grodzisku Maz. nie został scalony i prawdopodobnie dlatego wszystko się wlecze w sądach.
Autor: ANDRZEJ SZULECKI – BLOGER „CHLORKOWYBUNT”
SKOPIUJ LINK DO TEJ STRONY, A NASTĘPNIE WYBIERZ PLATFORMĘ:
ASZ RONA m.c. gazeta 
Dodaj komentarz